Lương Việt Nam tăng nhanh, liên tục: Nhiều lao động mất việc, doanh nghiệp giảm cạnh tranh

Sáng 13/9, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) đã phối hợp với Văn phòng JICA tại Việt Nam tổ chức Hội thảo “Tiền lương và Năng suất Lao động ở Việt Nam” nhằm công bố kết quả nghiên cứu.
Dẫn báo cáo kết quả nghiên cứu, TS. Nguyễn Đức Thành - Viện trưởng VEPR cho biết, trong hơn một thập kỷ gần đây, lương tối thiểu đã tăng liên tục, với tốc độ khá nhanh tại Việt Nam.
Mặc dù năng suất lao động của Việt Nam vẫn còn thấp so với các nước láng giềng tuy nhiên mức tăng lương tối thiểu đã làm gia tăng mối lo ngại về khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp nói riêng và của nền kinh tế Việt Nam nói chung, ông Thành cho biết.
Cụ thể, lương tối thiểu tăng ở mức trung bình hằng năm đạt hai con số trong giai đoạn 2007-2015, vượt xa tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người và chỉ số giá tiêu dùng. 
Cũng trong giai đoạn này, theo ông Thành, tốc độ tăng lương tối thiểu của Việt Nam đã cao hơn tốc độ tăng năng suất lao động.
Cụ thể, tỷ lệ lương tối thiểu trên năng suất lao động tăng nhanh, từ 25% năm 2007 đạt mức 50% năm 2015. Xu hướng này không giống như các quốc gia khác như Trung Quốc, Indonesia hay Thái Lan.
Khoảng cách giữa tăng trưởng lương tối thiểu và tăng trưởng năng suất lao động ở Việt Nam đã dãn rộng nhanh hơn so với các quốc gia khác, ông Thành cho biết.
Theo Viện trưởng VEPR, việc tăng lương cao hơn tăng năng suất lao động sẽ từ từ phá vỡ cân bằng trên nhiều khía cạnh của nền kinh tế, giảm động lực của nhà đầu tư, lợi nhuận của doanh nghiệp và từ từ "ăn mòn" sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Đáng lưu ý, ông Thành cho biết, năm 2017 chi phí tối thiểu các doanh nghiệp tại Việt Nam phải gánh chịu, bao gồm tổng lương tối thiểu và các khoản bảo hiểm (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp) gần chạm mức chi phí tại Thái Lan và cao hơn mức chi phí tại Indonesia.
"Khoản đóng góp bảo hiểm khá lớn ở Việt Nam có thể tạo ra những “khoảng trống thuế” giữa chi phí lao động mà doanh nghiệp phải gánh chịu với khoản thu nhập thực tế của người lao động", ông Thành nói.
Cũng theo báo cáo do Viện trưởng VEPR công bố, tăng lương tối thiểu dẫn đến tăng lương trung bình, giảm việc làm và giảm lợi nhuận.
Cụ thể, trung bình lương tối thiểu tăng 1% có thể khiến lương trung bình tăng 0,32% và lao động giảm 0,13%. Ngoài ra, khi lương tối thiểu tăng 100%, tỷ lệ lợi nhuận (đo bằng lợi nhuận trên doanh thu) sẽ giảm 2,3 điểm phần trăm. 
Dẫn nghiên cứu của WB cho thấy, nếu mức tăng lương lao động tối thiểu hoặc lương lao động trung bình cao hơn thì có thể khiến tác động tiêu cực đến chính lao động nghèo. Bởi để giảm chi phí lao động, các doanh nghiệp sẽ sử dụng ngày càng nhiều máy móc thay vì sử dụng lao động như trước kia. Những ngành thâm dụng lao động như dệt may, thủy hải sản, lắp ráp điện tử... sẽ phải bắt buộc đầu tư mua sắm các dây chuyền, máy móc tự động để giảm chi phí.
"Như vậy để thấy việc làm hài lòng người lao động bằng cách tăng lương tối thiểu hàng năm không phải là lựa chọn đúng. Phương pháp đúng phải là cải thiện năng suất lao động. Khi năng suất cao hơn thì người lao động sẽ nhận được lương cao hơn, thu nhập tốt hơn, doanh nghiệp cũng nâng cao sức cạnh tranh. Đó mới là điều cải thiện một cách vững chắc", ông Thành nói.
Do vậy, theo khuyến nghị của ông Thành, đã đến lúc Việt Nam cần có một cơ quan giám sát và thúc đẩy năng suất cho toàn bộ nền kinh tế.
Viện trưởng VEPR nhấn mạnh, nếu không có sự cải thiện vững chắc của năng suất, nỗ lực tăng lương tối thiểu sẽ dần thủ tiêu sức cạnh tranh của nền kinh tế, dẫn tới thất nghiệp nhiều hơn. Vì thế, đã đến lúc Chính phủ cần lựa chọn mục tiêu thúc đẩy năng suất như một mục tiêu quan trọng hàng đầu trong kế hoạch trung và dài hạn.

N.MẠNH

Tin liên quan
  • Đề xuất tăng lương tối thiểu từ 180.000 – 230.000 đồng so với hiện nay
  • Lương tăng nhanh, bảo hiểm xã hội cao nhất khu vực: Doanh nghiệp nhiều nỗi lo
  • Lương tối thiểu tăng 6,5%: Doanh nghiệp, người lao động đều “chưa hài lòng”?
  • Lương tối thiểu vùng năm 2018: “Chốt” mức tăng 6,5%
Cùng dòng sự kiện
Từ khóa: lương, kinh tế, doanh nghiệp
BizLive FanPage
Chia sẻ
Nguồn: bizlive.vn